Чадагчийн эрхийг даган баригч, Их Хүрээний номын их аймаг, мэргэд гарахын орон Дашчойнпэл дацан үүсэн байгуулагдсаны 290 жилийн ойг тохиолдуулан түүхэн БАРИМТАТ КИНО-г Nigur Pictures бүтээж эхэллээ. Зуны дэлгэр цагаас өвлийн жавар хүртэл жил дамнан үргэлжлэх зураг авалтын дүр төрхүүд энэ оны төгсгөлд үзэгчдийн хүртээл болно.

Баримтат киноны үндсэн найруулга

I хэсэг: Үүсэл ба Долооннуурын домог (1736 он)

Киноны эхлэл хэсэгт Дашчойнпэл дацан хэрхэн “гэр дацан” хэлбэрээр үүссэн түүхийг өгүүлнэ.

  • Түүхэн нөхцөл: II Богд Живзүндамба Лувсандамбийдонмэ 13 насандаа Манжийн Тэнгэр тэтгэгч хаанд бараалхаад буцах замдаа (1736 он) Долооннуурын элсэнд энэхүү дацанг анхлан байгуулжээ.
  • Домог ба шүтээн: Дацанг байгуулах үед Гомбо нэртэй нууцлаг эр (Сайхан Гомбо сахиусны хувилгаан) тусалсан тухай домог болон долоон хуврагатай эхэлсэн түүхийг архивын зураг, дүрслэлээр баяжуулна.
  • Багш шавийн барилдлага: II Богдын ёнзон багш, хожим Манзушир хутагт хэмээн алдаршсан Агваанжамбалданзангийн гүйцэтгэсэн үүрэг.

II хэсэг: Их Хүрээнд шилжсэн нь ба Цанидын сургууль (1756 он)

Дацан нүүдлийн явцад хэрхэн бэхжиж, “Эрдэм мэргэдийн орон” болсон тухай.

  • Шилжилт: 1756 онд Хүрээг Улиастайд байхад Долооннуурын Дашчойнпэл дацанг Их Хүрээнд албан ёсоор шилжүүлэн байгуулсан.
  • Нэрний утга: V Богд Лувсанчүлтэмжигмиддамбийжалцан Гандангийн дэнж дэх зүүн дацанд Дашчойнпэл (Өлзий хутагт ном дэлгэрэх) хэмээх нэрийг хайрласан түүх.
  • Сургууль: Төвдийн Балдан Брайвүн хийдийн Гоман дацангийн игчаа (сурах бичиг)-аар хичээллэж, Монголын Буддын гүн ухааны гол төв болсон нь.

III хэсэг: Таван Агваан ба Гэрэлт мэргэд

Дашчойнпэл дацангаас төрөн гарсан соён гэгээрүүлэгчдийг алдаршуулах хэсэг.

  • Алдар хүнд: “Таван Агваан” хэмээн алдаршсан Агваанхайдав, Агваантүвдэн, Агваанбалдан, Агваандондов, Агваандорж нарын эрдэм чадал.
  • Олон улсын харилцаа: Төвдийн Гоман, Сэражэ дацанд очиж эрдэм боловсрол эзэмшсэн Брагри ёнзон Дамцагдорж тэргүүтэй мэргэдийн түүх.
  • Шашин соёлын өв: Тус дацангийн лам нарын туурвисан төвд, монгол хэл дээрх судар зохиолууд нь Төв Азийн буддизмын соёлд оруулсан том хувь нэмэр байв.

IV хэсэг: Залгамж халаа ба 290 жилийн ой

Үе үеийн Богд нарын ивээл дор хөгжиж ирсэн түүхийг нэгтгэн дүгнэнэ.

Өнөө цагт: 1930-аад оны хэлмэгдүүлэлтийн өмнөх Дашчойнпэл дацангийн сүр хүч болон өнөөдөр сэргэсэн түүхэн ой санамж.

Богдуудын оролцоо: II Богдоос эхлээд VIII Богд Жавзандамба хутагт хүртэлх бүх дүрүүд тус дацангийн үйл ажиллагаа, сахил санваар, сургууль соёлд хэрхэн анхаарч ирсэн нь.

  • Өнөө цагт: 1930-аад оны хэлмэгдүүлэлтийн өмнөх Дашчойнпэл дацангийн сүр хүч болон өнөөдөр сэргэсэн түүхэн ой санамж.

Кинонд ашиглах түлхүүр өгүүлбэрүүд (Narration hints):

“Долооннуурын элсэнд долоон хуврагаар эхэлсэн номын хүрдэн… Их Хүрээний хоймор Гандангийн дэнжид Дашчойнпэл болон мандсан түүх.”

“Гомбо сахиусны ивээл, Богд ламын адистид оршсон энэ дацан бол Монголын оюун санааны ертөнцөд ‘Мэргэд гарахын орон’ байлаа.”